Trong thực tế, rủi ro của một đơn bao bì thường không nằm ở lúc mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch. Rủi ro xuất hiện khi có lỗi in, giao hàng chậm, sai quy cách, thiếu số lượng, đổi nguyên liệu hoặc tranh cãi về việc lỗi đó thuộc trách nhiệm của bên nào.
Đây là lý do SLA nên được đưa vào hợp đồng bao bì.
SLA, viết đầy đủ là Service Level Agreement, có thể hiểu đơn giản là thỏa thuận về mức độ dịch vụ. Trong hợp đồng bao bì, SLA không chỉ là cam kết giao hàng. Nó là bộ nguyên tắc giúp hai bên thống nhất trước cách đo chất lượng, cách xử lý khi có lỗi, thời hạn phản hồi và trách nhiệm của từng bên.
Điều khoản đầu tiên nên làm rõ là dung sai chất lượng. Với sản xuất bao bì, một tỷ lệ lỗi nhỏ có thể xảy ra do đặc thù sản xuất hàng loạt. Vấn đề là hai bên cần thống nhất từ đầu: tỷ lệ lỗi chấp nhận được là bao nhiêu, lỗi nào được xem là lỗi nghiêm trọng, lỗi nào có thể chấp nhận trong phạm vi sản xuất, và lỗi nào bắt buộc phải in lại hoặc bù hàng.
Ví dụ, lỗi lệch màu nhẹ trong dung sai đã thống nhất sẽ khác với lỗi sai nội dung, sai mã hàng, sai barcode hoặc thiếu thông tin bắt buộc. Một lỗi ảnh hưởng đến thẩm mỹ cũng khác với lỗi làm hộp không thể đóng gói hoặc không thể sử dụng trên dây chuyền.
Điều khoản thứ hai là cam kết tiến độ và cách xử lý khi giao trễ. Hợp đồng không nên chỉ ghi “giao hàng ngày…” mà nên nêu rõ trường hợp giao trễ sẽ được xử lý ra sao. Nếu giao trễ do nhà cung cấp, có cần thông báo trước trong bao lâu không? Có phương án giao một phần để khách kịp sản xuất không? Có mức phạt hoặc bù trừ nào nếu việc trễ hàng gây ảnh hưởng đến kế hoạch của khách không?
Với những ngành như điện tử, dược phẩm, thực phẩm hoặc FMCG, bao bì về muộn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đóng gói, nhập kho và xuất hàng. Vì vậy, tiến độ không nên chỉ là lời hứa, mà nên là một điều khoản có thể theo dõi.
Điều khoản thứ ba là quy trình khiếu nại. Đây là phần rất dễ bị bỏ qua. Khi phát hiện lỗi, khách hàng cần thông báo trong thời hạn bao lâu sau khi nhận hàng? Cần cung cấp hình ảnh, số lượng lỗi, mã lô, biên bản kiểm hàng hay mẫu lỗi không? Nhà cung cấp phải phản hồi trong bao lâu? Nếu cần kiểm tra lại, thời hạn đưa ra phương án xử lý là khi nào?
Khi quy trình khiếu nại rõ ràng, hai bên sẽ giảm được tranh luận cảm tính. Khách hàng có căn cứ để phản ánh. Nhà cung cấp có đủ thông tin để kiểm tra nguyên nhân. Việc xử lý cũng nhanh hơn vì không phải mất thời gian thống nhất lại từ đầu.
Điều khoản thứ tư là bảo mật file thiết kế và thông tin sản phẩm. Bao bì thường chứa nhiều dữ liệu quan trọng: thiết kế thương hiệu, thông tin sản phẩm mới, mã hàng, barcode, thông tin kỹ thuật hoặc nội dung chưa công bố. Nhà cung cấp cần cam kết không chia sẻ file, mẫu, khuôn hoặc thông tin đơn hàng cho bên thứ ba nếu chưa được khách hàng đồng ý.
Điều này đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp chuẩn bị ra mắt sản phẩm mới, nhãn hàng FMCG, dược mỹ phẩm hoặc khách hàng FDI có yêu cầu bảo mật trong chuỗi cung ứng.
Điều khoản thứ năm là nguyên liệu thay thế. Trong sản xuất bao bì, có thể có thời điểm loại giấy, màng cán, mực hoặc vật tư phụ đang dùng bị thiếu hàng hoặc thay đổi từ nhà cung cấp đầu vào. Nếu hợp đồng không quy định rõ, việc thay thế nguyên liệu có thể dẫn đến khác biệt về màu sắc, độ cứng, độ bám mực hoặc cảm giác thành phẩm.
Một điều khoản thực tế nên ghi rõ: nhà cung cấp không được tự ý thay đổi nguyên liệu chính nếu chưa có xác nhận của khách hàng. Nếu cần thay thế, phải cung cấp thông tin về loại vật liệu mới, ảnh hưởng dự kiến, mẫu thử nếu cần và chỉ sản xuất hàng loạt sau khi được duyệt.
Ngoài năm nhóm điều khoản trên, hợp đồng bao bì cũng nên có nội dung về lưu mẫu chuẩn, kiểm tra trước sản xuất, sai số số lượng, trách nhiệm vận chuyển, điều kiện bảo quản sau giao hàng và hồ sơ đi kèm lô hàng. Không phải hợp đồng nào cũng cần viết quá dài, nhưng những điểm có rủi ro cao nên được làm rõ.
Khi đàm phán SLA với nhà cung cấp bao bì, doanh nghiệp không nên tiếp cận theo hướng “bắt lỗi”. Cách làm hiệu quả hơn là xem SLA như công cụ giúp hai bên phối hợp tốt hơn. Khách hàng nói rõ yêu cầu. Nhà cung cấp nói rõ khả năng đáp ứng. Những giới hạn kỹ thuật được thống nhất trước sẽ giúp giảm hiểu nhầm trong quá trình sản xuất.
Từ góc nhìn của Bao bì Đoàn Kết, các hợp tác dài hạn thường vận hành tốt hơn khi hai bên không chỉ thống nhất giá, mà còn thống nhất cách làm việc. Một mẫu chuẩn được lưu đúng, một quy trình duyệt file rõ, một cách xử lý khiếu nại minh bạch và một lịch giao hàng có trách nhiệm sẽ giúp đơn hàng ổn định hơn qua nhiều lần đặt.
SLA trong hợp đồng bao bì không làm mối quan hệ trở nên cứng nhắc. Ngược lại, nó giúp hai bên có nền tảng rõ ràng để phối hợp khi mọi thứ không diễn ra đúng kế hoạch.